ΜΑΘΕ ΝΑ ΛΕΣ ΟΧΙ ΚΑΙ ΝΑ ΘΕΤΕΙΣ ΤΑ ΟΡΙΑ ΣΟΥ
Το να θέσεις τα όριά σου και να μάθεις να λες όχι σε “υποχρεώσεις”, “ευκαιρίες” και “καθήκοντα” μπορεί να είναι καλό για την υγεία σου.
Ισορροπία. Η ισορροπία είναι μία λέξη που χρησιμοποιείται πάρα πολύ, ειδικά στον τομέα της υγείας και ευεξίας και τις περισσότερες φορές περιγράφει έναν τρόπο διατροφής. Όμως τι γίνεται με την ισορροπία μέσα σου; Η ψυχική και συναισθηματική σου υγεία; Αυτή είναι η ισορροπία στην οποία θέλω να ρίξω λίγο φως σήμερα, ως κλινική διαιτολόγος και ως ένας άνθρωπος που παλεύει να βρει την ισορροπία του συνεχώς κάνοντας ΠΟΛΛΑ πράγματα ταυτόχρονα (όσοι με ξέρουν, γνωρίζουν καλά). Υπάρχουν κάποιες φορές που νιώθω πολύ αποδιοργανωμένη, ή που μπορεί να απογοητευτώ, ή να νιώθω πως βυθίζομαι κυριολεκτικά στον βούρκο – ενώ άλλες φορές μπορεί να νιώθω σαν να είμαι στην κορυφή του κόσμου, τα πράγματα γύρω μου να είναι σε ροή, να έχω χώρο και χρόνο μέσα στην ημέρα, να νιώθω ενεργητική (έτοιμη για δράση) και όχι παθητική (σαν να συμβαίνουν τα πράγματα σε κάποιο άλλον) και να λέω ναι σε ότι έχω πραγματικά ανάγκη. Αυτή είναι η ισορροπία μου.
Είναι πολύ σημαντικό, κατά την γνώμη μου, να διαμορφώνεις την ισορροπία σου. Μέρος αυτής της ισορροπίας είναι να αφιερώνεις χρόνο στον εαυτό σου, να σέβεσαι τα όριά σου τόσο στη δουλειά όσο και στη ζωή σου εκτός δουλειάς, αλλά και να ακούς αυτό που χρειάζεσαι περισσότερο. Είτε αφιερώνεις την ενέργειά σου στην καριέρα σου, είτε έχεις αφοσιωθεί στο να μεγαλώσεις τα παιδιά και να προσφέρεις στην οικογένειά σου, είτε πηγαίνεις σχολείο, είτε είσαι πολυάσχολος/η είτε κάνεις κυριολεκτικά όλα τα παραπάνω μαζί. Μερικές φορές δεσμευόμαστε υπερβολικά στην δουλειά μας, στην κοινωνική μας ζωή ή απλώς σε επιπλέον υποχρεώσεις και τελικά φτάνουμε σε ένα σημείο όπου νιώθουμε εντελώς εξαντλημένοι. Αυτό μας επιβαρύνει σωματικά, αλλά μπορεί να μας επηρεάσει ψυχικά και συναισθηματικά.
Εδώ θα βρεις μερικές από τις συμβουλές μου που θα σε βοηθήσουν να ξεκινήσεις να θέτεις υγιή όρια και να δημιουργείς την δική σου ισορροπία έτσι ώστε να ζεις συνειδητά και να αισθάνεσαι υπέροχα!
Αν το «ναι» δεν είναι τολμηρό και σίγουρο, τότε είναι «όχι»!
Το να λες όχι μπορεί να είναι δύσκολο, ειδικά αν δεν έχεις γυμνάσει αυτόν τον “μυ” – εννοώ τον μυ της αυτοφροντίδας, τον μυ που απαιτεί συνεχή δουλειά, εξάσκηση και ξεκούραση για να αναδομηθεί. Σου παρουσιάζεται λοιπόν μια ευκαιρία, σε κάνει χαρούμεν@; Ποια είναι η επίγευση που σου αφήνει όταν σκέφτεσαι την εν λόγω ευκαιρία; Αν δεν είναι χαρά, ευτυχία ή θετικά συναισθήματα, τότε μάλλον είναι κάτι στο οποίο πρέπει να πεις όχι. Να σημειώσω εδώ πως όλοι κάνουμε πράγματα στη δουλειά που δεν “λατρεύουμε” να κάνουμε συνέχεια, δεν αναφέρομαι σε αυτό! Αναφέρομαι στο να τιμάς τον εαυτό σου με ευκαιρίες που συμβάλλουν στην υγεία και την ευεξία σου και να λες όχι σε πράγματα που δεν εξυπηρετούν τη συνολική σου ευημερία. Παλιότερα ένιωθα ότι έπρεπε να δικαιολογηθώ ή να πω κάποιο ψέμα κάθε φορά που δεν είχα χρόνο ή ενέργεια να πάω κάπου όπου με είχαν καλέσει. Από τη στιγμή που άρχισα να είμαι πιο ειλικρινής με τους φίλους μου –και τον εαυτό μου!– σχετικά με το ότι χρειάζομαι χρόνο για τον εαυτό μου και απλώς δεν μπορώ να ακολουθήσω σε ό,τι με είχαν προσκαλέσει, άρχισα να νιώθω πολύ λιγότερο αγχωμένη! Είναι οκ να πεις «Ακούγεται τέλειο, αλλά πρέπει να ξεκουραστώ απόψε» σε έναν φίλο η σε μία φίλη – πιθανότατα να είναι πιο συμπονετικός/η από όσο νομίζεις, άσε που θα εμπνευστεί από το δικό σου παράδειγμά για να βάζει και ο ίδιος ή η ίδια τα όρια του/της!
Να είσαι ειλικρινής για το πότε αισθάνεσαι «off»
Έλα, παραδέξου το, είσαι κι εσύ από αυτούς που όταν τους ρωτάνε «Πώς είσαι?» απαντούν «Καλά!» ενώ μπορεί και να μην νιώθεις πραγματικά καλά! Ίσως απλά δεν ξέρεις τι άλλο να πεις, ή δεν θέλεις να ενοχλήσεις κάποιον με αυτά που σου συμβαίνουν ή απλά δεν μπορείς να προσδιορίσεις πώς ακριβώς νιώθεις. Μπορεί να μην είναι κάτι εξωπραγματικό, μπορεί απλά να αισθάνεσαι off . Όταν είμαι πολύ πιεσμένη με τη δουλειά ή αγχωμένη με τα χιλιάδες πράγματα που θέλω να καταφέρω να κάνω, συχνά αισθάνομαι “εκτός”, πράγμα που σημαίνει ότι δεν είμαι 100% ο εαυτός μου. Εάν συντονιστείς με τον εαυτό σου και αισθάνεσαι ότι δεν είναι ένα φευγαλέο συναίσθημα, τότε απλά βίωσέ το. Διαφορετικά, βρες μια ασφαλή συνθήκη και πες το σε έναν φίλο ή μια φίλη, στην οικογένεια σου ή στον/στην θεραπευτή σου. Μέχρι να βιώσεις πραγματικά ότι είσαι off, θα σου είναι πολύ δύσκολο να καταλάβεις τι είδους όρια πρέπει να βάλεις.
Αποσυνδέσου
Με τα social media και την τεχνολογία στα χέρια μας, μπορεί να είναι πραγματικά δύσκολο να ξεφύγουμε από τις άπειρες φωνές στο διαδίκτυο. Η τεχνολογία δεν πάει πουθενά, ούτε τα αναπτυσσόμενα social media ούτε όλοι όσοι έχουν μια φωνή. Όσο δύσκολο κι αν είναι, πρέπει να βάλουμε διακριτά όρια στον χρόνο που αφιερώνουμε στην τεχνολογία και, πιο σημαντικό, στο πώς την αφήνουμε να μας επηρεάσει. Σε μία μελέτη σχετικά με τους εφήβους και την υποκειμενική τους ευημερία αναλόγως με το κανάλι κοινωνικής δικτύωσης που χρησιμοποιούν περισσότερο – διαπίστωσαν ότι οι χρήστες του YouTube είχαν πιο θετικές εμπειρίες και το Instagram ήταν το χειρότερο για τη συνολική τους ευημερία (αυτοεκτίμηση , αισθήματα σύγκρισης, FOMO κλπ και εννοείται αυτό που βλέπω κι εγώ συχνά ως διαιτολόγος είναι θέματα με την εικόνα του σώματος). Σε προκαλώ, αφού διαβάσεις αυτό, να δεις τι είδους λογαριασμούς ακολουθείς σας στα social media και να κάνεις unfollow αυτά που δεν σε εξυπηρετούν πλέον ή δεν σε κάνουν να νιώθεις πιο υγιής, πιο χαρούμενος/η ή δεν σου δίνουν την αίσθηση ότι βοηθάς με κάποιον τρόπο. Αναρωτήσου πώς σε κάνουν να νιώθεις κάποιοι λογαριασμοί – σε κουράζουν; Σε ενεργοποιούν; Σου δίνουν έμπνευση ή σε κάνουν να νιώθεις ελλιπής και ότι πρέπει να συγκρίνεις τον εαυτό σου συνεχώς;
Για να κάνεις αυτήν την διαδικασία της «αποσύνδεσης» ευκολότερη, υπάρχουν πολλές εφαρμογές που μπορούν να σε βοηθήσουν να ρυθμίσεις την ώρα που ξοδεύεις στο κινητό σου. Επίσης, συνιστώ ανεπιφύλακτα τα παλιού-τύπου ξυπνητήρια, τα αληθινά ξυπνητήρια – με αυτόν τον τρόπο δεν θα μπεις στον πειρασμό να κοιτάξεις το τηλέφωνό σου πριν κάνεις οτιδήποτε άλλο πρωί-πρωί!
Βάλε προτεραιότητες
Αυτό είναι ουσιαστικά η συνέχεια του “αν δεν είναι ένα τολμηρό και σίγουρο ναι, τότε είναι όχι!”. Τι είναι πολύ σημαντικό για σένα; Είναι η οικογένεια, η καριέρα, οι φίλοι κ.λπ. Είμαι σίγουρη πως είναι ένας συνδυασμός όλων αυτών, αλλά ποια είναι η ύψιστη προτεραιότητα σου; Ξεκίνα με το να εντοπίσεις τι είναι αυτό κι έτσι θα είναι ευκολότερο να θέσεις όρια και να βρεις τα εργαλεία για να ζυγίσεις τις επερχόμενες προκλήσεις. Για παράδειγμα σε καλούν κάπου αργά το βράδυ ενώ την επόμενη μέρα έχεις ένα πολύ σημαντικό ραντεβού πολύ νωρίς το πρωί. Τι θα σκεφτείς; «Τι ωραία ήθελα πολύ βγω να ξεσκάσω» ή «Θα είμαι πτώμα αύριο, καλύτερα να κοιμηθώ νωρίς για να είμαι φρέσκια/φρέσκος αύριο στο ραντεβού μου». Ποια είναι η προτεραιότητά σου; Τι θα πρέπει να αλλάξει και ποιο είναι το πραγματικό κόστος; Φυσικά, δεν αναφέρομαι στο κόστος των χρημάτων, αλλά στο κόστος του χρόνου και της ενέργειά σου, της υγεία σου, της ευημερία σου. Αυτό είναι ανεκτίμητο και δεν χρειάζεται διαπραγματεύσεις.
Πίστεψε πως αυτά που κάνεις αρκούν
Το καταλαβαίνω, όλοι έχουμε πράγματα να κάνουμε συνέχεια και μπορεί κάποιες στιγμές να μας φαίνονται ατελείωτα, όμως παίρνεις χρόνο να καταλάβεις τι έχεις καταφέρει; Σε τιμάς για αυτά που κάνεις, σε συγχαίρεις για τους στόχους ή τα επιτεύγματά σου όταν τα πετυχαίνεις; Αν δεν το κάνεις αυτό και αφήνεις τα πράγματα να διαδέχονται το ένα μετά το άλλο τότε λογικά θα οδηγηθείς σε ένα ατελείωτο κυνήγι και πιθανότατα σε burn out. Όσο μεγαλώνω και εξελίσσομαι υπάρχει πάντα κάτι που θέλω να κάνω και πολλές φορές φτάνω τον εαυτό μου στα όριά του, αλλά χρειάζεται συνεχής εξάσκηση για να μπορώ να κάνω ένα βήμα πίσω και ρεαλιστικά να βλέπω πως είμαι ένας (και μόνο) άνθρωπος και μπορώ να καταφέρω μόνο μερικά πράγματα μέσα σε μια μέρα για να είμαι σε θέση να έχω την ενέργεια να δώσω και σε άλλα μέρη της ζωής μου που αγαπώ! Σε προσκαλώ αυτή την εβδομάδα να αναρωτηθείς στο τέλος της ημέρας πόσο παραγωγικός/η νιώθεις, τι είναι αυτό που θα σε έκανε πιο παραγωγικό/ή και να σκεφτείς τις ενέργειές σου μέσα σε όλη την ημέρα έτσι ώστε να καταλήξεις σε ένα ηχηρό: «έκανα αρκετά». Αν κάνεις το καλύτερο που μπορείς, τότε αυτό είναι αρκετό!
Το να αποκτήσεις την συνήθεια να βάζεις προτεραιότητα σε αυτά που πραγματικά πρέπει να γίνουν θα σε βοηθήσει να εξισορροπήσεις καλύτερα την δουλειά με τον ελεύθερο σου χρόνο. Αγόρασε μια ατζέντα, ένα ημερολόγιο, productivity planners και άλλα τέτοια για να σε βοηθήσουν (εμένα με βοηθούν ΠΑΡΑ πολύ!).
Μείνε γιωμένος/η
Αυτό το εργαλείο είναι αναπόσπαστο κομμάτι της υγείας και της εσωτερικής μου ηρεμίας –ακόμα και όταν δεν νιώθω χαρούμενη ή περνώ ένα στρεσογόνο διάστημα, μπορώ τουλάχιστον να μείνω γειωμένη και ξεκάθαρη. Κάνε πράγματα που σε κάνουν να αισθάνεσαι καλά και πράξε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο για τον εαυτό σου. Για παράδειγμα, κάνε διαλογισμό, γράψε ημερολόγιο, μίλησε με ένα αγαπημένο σου πρόσωπο, πήγαινε μια μεγάλη βόλτα, φτιάξε τσάι, διάβασε ένα βιβλίο κ.λ.π. Μετέτρεψε οποιαδήποτε από αυτές τις ενέργειες σου αρέσουν σε μια ρουτίνα και παράμεινε συνεπής. Μόνο τότε θα είσαι σε θέση να αξιολογήσεις εάν μια ευκαιρία ή κάποια δέσμευση σε φέρνει πιο κοντά στους γενικούς σου στόχους ή σε απομακρύνει από αυτούς. Αν μπορείς να είσαι εκεί για τον εαυτό σου, τότε θα μπορείς να προσφέρεις και στους άλλους!
Μίλησέ μου για εσένα! Τι δυσκολίες αντιμετωπίζεις στο να καθορίσεις τα δικά σου όρια; Τι λειτουργεί και τι δεν λειτουργεί για εσένα; Μπορείς να κλείσεις μαζί μου ένα ραντεβού 15’ εντελώς δωρεάν για να γνωριστούμε και να δεις αν ταιριάζει η φιλοσοφία μου με το όραμά σου!
